ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 12 CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Số: 827 /GDĐT-TH Quận 12, ngày 06 tháng 9 năm 2019
Về hướng dẫn chuyên môn cấp tiểu học
năm học 2019-2020.
Kính gửi: Hiệu trưởng các trường tiểu học.
Căn cứ Công văn số 3038/GDĐT-TH ngày 27 tháng 8 năm 2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo về Hướng dẫn chuyên môn cấp tiểu học năm học 2019- 2020;
Căn cứ Kế hoạch công tác giáo dục tiểu học năm học 2019-2020 của Phòng Giáo dục và Đào tạo,
Phòng Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn chuyên môn cấp tiểu học năm học 2019-2020 như sau:
1. HƯỚNG DẪN CHUNG
Các trường tiểu học bám sát những nội dung chỉ đạo chuyên môn và kế hoạch công tác giáo dục tiểu học năm học 2019-2020 của Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo trong quá trình hoạt động.
Thực hiện nội dung dạy học theo hướng tinh giảm, tiếp cận định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018; đổi mới phương pháp dạy, phương pháp học và đánh giá học sinh tiểu học.
Tiếp tục thực hiện việc đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT và thông tư 30/2014/TT-BGDĐT. Tiếp tục phát huy và thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm quản lí kết quả giáo dục và học tập của học sinh để giảm áp lực về hồ sơ, sổ sách, dành nhiều thời gian cho giáo viên quan tâm đến học sinh và đổi mới phương pháp dạy học, giảm nhẹ sức lao động cho giáo viên để tập trung vào hoạt động chuyên môn.
Khuyến khích giáo viên cần chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy và đa dạng các hình thức tổ chức dạy học đã được tập huấn; tránh bám sát sách giáo viên một cách máy móc, rập khuôn; soạn giảng theo hướng sáng tạo và tích hợp, cập nhật các nội dung giáo dục mới, yếu tố thời sự; trang bị kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức được lĩnh hội trong giờ dạy nhằm tạo điều kiện cho học sinh phát triển năng lực, phẩm chất toàn diện, phù hợp tình hình thực tiễn.
Tiếp tục thực hiện giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, phát triển năng lực học sinh thông qua việc đổi mới cách thức tổ chức các hoạt động giáo dục sao cho nhẹ nhàng, tự nhiên hiệu quả, giúp học sinh giải quyết các tình huống trong thực tiễn, bám sát đúng chuẩn kiến thức, kĩ năng theo quy định; chú ý phát huy năng lực sáng tạo của giáo viên và học sinh trong giờ dạy học. Khuyến khích giáo viên tổ chức tiết học ngoài nhà trường (các loại bài có nội dung phù hợp, đồng thời có kế hoạch tổ chức được hiệu trưởng đồng ý phê duyệt), thực hiện dạy học gắn kết giữa lí thuyết với thực hành; tăng cường các hoạt động trải nghiệm, vận dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống của học sinh.
Tổ chức cho phụ huynh học sinh tiếp cận với lớp học với nhà trường trong việc phối hợp giáo dục các em. Tạo điều kiện để học sinh tự tìm tòi, khám phá kiến thức mới thông qua hoạt động tổ chức của giáo viên.
Đổi mới thái độ, phong cách nhẹ nhàng, thân thiện trong công tác quản lí trường học nói chung và trong khi dự giờ thăm lớp nói riêng để giúp giáo viên mạnh dạn trong việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH).
Tinh giảm các cuộc thi dành cho giáo viên và học sinh theo công văn số 1915/BGDĐT-GDTrH ngày 05/5/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Giáo viên chú ý thực hiện Công văn 896/BGD&ĐT-GDTH ngày 13 tháng 02 năm 2006 V/v Hướng dẫn Điều chỉnh việc dạy và học cho học sinh tiểu học và công văn 5842/BGDĐT-VP ngày 1 tháng 9 năm 2011 V/v Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học giáo dục phổ thông; không kiểm tra, đánh giá vào các nội dung, các yêu cầu đã được giảm tải, các bài không dạy hoặc ở bài đọc thêm.
Tiếp tục thực hiện phương pháp “Bàn tay nặn bột” (PP-BTNB) theo Công văn số 3535/BGDĐT-GDTrH ngày 27/5/2013 của Bộ GDĐT; xây dựng, hoàn thiện các tiết dạy, bài dạy, chủ đề áp dụng PP-BTNB; tổ chức các giờ học cho học sinh tự thiết kế, thực hành các thí nghiệm với các vật liệu đơn giản, dễ thực hiện, hướng tới việc thành lập các phòng hỗ trợ thí nghiệm tại trường, cụm trường.
Các trường tiểu học tiến hành tập huấn mở rộng những nội dung bồi dưỡng chuyên môn, chuyên đề của Phòng Giáo dục và Đào tạo đến từng giáo viên nhằm đạt kết quả tốt nhất trong việc thực hiện kế hoạch năm học.
Các trường lưu ý sử dụng tài liệu bổ trợ cho các môn học của nhà trường một cách phù hợp, theo định hướng phát triển năng lực đã được hướng dẫn tại các chuyên đề tập huấn cũng như theo định hướng của chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo và đã được Sở Giáo dục và Đào tạo thẩm tra, tránh việc sử dụng tràn lan các tài liệu không phù hợp, gây lãng phí và không đạt được các hiệu quả chuyên môn như mong muốn.
Tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc, có chất lượng Công văn 4612/BGDĐT-GDTrH ngày 03/10/2017 hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh từ năm học 2017-2018; các trường thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục nghiêm túc, linh hoạt và sáng tạo. Tổ chức thực hiện nội dung dạy học theo hướng tiếp cận định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới; đổi mới phương pháp dạy, phương pháp học và nâng cao chất lượng đánh giá học sinh tiểu học; vận dụng phù hợp những thành tố tích cực của các mô hình, phương thức giáo dục tiên tiến nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục; bảo đảm các điều kiện và triển khai dạy học ngoại ngữ, tin học theo CTGDPT 2018.
Hiệu trưởng tổ chức cho giáo viên tiếp tục nghiên cứu, thảo luận chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và đưa vào kế hoạch, nội dung học tập bồi dưỡng thường xuyên của cá nhân.
Các trường tích cực tìm hiểu, chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho việc thực hiện chương trình Giáo dục phổ thông 2018 một cách chủ động, có kế hoạch.
2. HƯỚNG DẪN CHUYÊN MÔN CÁC MÔN HỌC
2.1. Môn Tiếng Việt
Các trường tiểu học tiếp tục nghiên cứu chương trình môn Ngữ văn (phần Tiếng Việt Tiểu học) và các văn bản chỉ đạo, chuẩn bị tốt nhất cho việc thử nghiệm và áp dụng chương trình, sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1.
Tiếp tục bám sát chương trình, nội dung dạy học môn Tiếng Việt theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và hướng dẫn chuyên môn hàng năm; tiếp tục chuyển mạnh từ dạy học tiếp cận nội dung sang dạy học theo hướng tiếp cận năng lực học sinh.
Khuyến khích giáo viên điều chỉnh, thay mới một số ngữ liệu không phù hợp trong sách giáo khoa; lựa chọn sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa có nguồn gốc rõ ràng, mang tính giáo dục cao, phù hợp với mục tiêu và nội dung giảng dạy; sử dụng ngữ liệu mới trong các tiết luyện tập tổng hợp, các bài tập mở rộng; đặc biệt là trong việc ra đề kiểm tra định kì ở các giai đoạn khác nhau của năm học.
Khuyến khích giáo viên sáng tạo trong đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện, năng động, tránh bám sát sách giáo khoa và sách giáo viên một cách máy móc dẫn đến gò bó, khô cứng trong giờ dạy các phân môn Tiếng Việt.
Tiếp tục thực hiện đánh giá thường xuyên và định kì môn Tiếng Việt theo Thông tư 22; khuyến khích giáo viên bổ sung câu hỏi, bài tập mức độ 3 và 4 trong các bài dạy để phát triển năng lực tiếng Việt của học sinh; có kế hoạch triển làm, giới thiệu sản phẩm học tập các phân môn Tiếng Việt của học sinh.
Phòng Giáo dục và Đào tạo tăng cường dự giờ thăm lớp, rà soát việc thực hiện nội dung các chuyên đề chuyên môn của nhà trường và giáo viên với tinh thần góp ý nhằm nắm vững tình hình thực tế, từ đó có những hướng dẫn chuyên môn phù hợp và kịp thời; kiểm tra, rà soát việc sử dụng tài liệu bổ trợ cho các phân môn Tiếng Việt của nhà trường, qua đó có định hướng việc sử dụng những tài liệu phù hợp, theo định hướng phát triển năng lực đã được hướng dẫn tại các chuyên đề tập huấn cũng như theo định hướng của chương trình khung tổng thể của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tránh việc sử dụng tràn lan các tài liệu không phù hợp, gây lãng phí và không đạt được các hiệu quả chuyên môn như mong muốn.
2.2. Môn Toán
GV phải không ngừng cải tiến phương pháp dạy để giúp HS ngày càng cải tiến phương pháp học. Tiếp tục đổi mới PPDH Toán theo định hướng pháp triển năng lực HS, phát huy cao độ tính tích cực chủ động sáng tạo của HS trong quá trình học tập, tăng cường các hoạt động một cách tích cực để HS tự tìm kiếm tri thức thông qua:
- Thao tác thực tế trên các mô hình, hình vẽ toán học (có thể thực hiện các thao tác khác sách giáo khoa);
- Xử lý các tình huống từ trong thực tiễn cuộc sống;
- Tự giải thích được các vấn đề từ các lí thuyết đã học;
- Thực hành, trao đổi, phối hợp, hợp tác trong nhóm.
GV cần hướng dẫn HS phát triển khả năng tự học sao cho hiệu quả, như cách đọc đề Toán, cách lấy thông tin, cách phân tích và hiểu thông tin từ một đề toán giải có lời văn, để từ đó HS có cơ hội tự trình bày bài giải theo suy nghĩ của bản thân, tránh làm một cách máy móc.
GV lưu ý việc đánh giá kết quả học tập của HS về môn Toán cần dựa vào việc đánh giá quá trình hay đánh giá năng lực của HS, hạn chế việc đánh giá kết quả học tập chỉ dựa trên kiến thức môn Toán.
Việc ra đề kiểm tra cần đưa vào các dạng bài toán thực tế cuộc sống để kiểm tra mức độ vận dụng, năng lực giải quyết vấn đề của HS.
Tăng cường đổi mới sinh hoạt chuyên môn (SHCM). SHCM phải thật sự đi sâu vào chuyên môn một cách có hiệu quả, giúp GV thường xuyên tự học và học tập lẫn nhau trong các buổi SHCM để nâng cao năng lực nghề nghiệp. Tổ chức trao đổi và hỗ trợ kỹ thuật thường xuyên giúp giáo viên trong tổ hiểu bản chất của chương trình, kĩ thuật dạy học, hoạt động giảng dạy khoa học hơn, tiến trình giờ dạy diễn ra nhẹ nhàng, hiệu quả hơn.
2.3. Môn Tự nhiên – Xã hội, Khoa học, Lịch sử - Địa lý
Tiếp tục thực hiện việc giảng dạy theo đúng Chuẩn kiến thức – kĩ năng của BGD&ĐT. Riêng trong buổi 2, GV có thể dạy theo hình thức học ngoài trời, kết hợp dã ngoại (các loại bài có nội dung phù hợp) nhằm nâng cao năng lực học tập cho học sinh.
Trong quá trình tổ chức dạy học, cán bộ quản lí và giáo viên cần lưu ý: thời gian dư do giảm tải, giảm bớt bài, hoặc giảm bớt nội dung trong từng bài, giáo viên không đưa thêm nội dung khác vào dạy mà dùng để củng cố kiến thức và rèn kĩ năng đã học (trong bài đó hoặc bài trước) cho học sinh hoặc tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp. Nhà trường cần tổ chức để giáo viên thảo luận, thống nhất cách sử dụng thời gian dư cho hợp lí.
Không kiểm tra, đánh giá vào các nội dung, các yêu cầu đã được giảm tải, các bài không dạy hoặc ở bài đọc thêm trong văn bản hướng dẫn điều chỉnh (công văn 5842/BGDĐT-VP ngày 1 tháng 9 năm 2011 về việc Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học giáo dục phổ thông và các nội dung hướng dẫn cụ thể đối với từng môn học)
Đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích tính tích cực và vượt khó trong học tập, rèn luyện của các em; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan và toàn diện.
GV cần động viên, khuyến khích HS tham gia thi các cuộc thi Đố em hoặc các cuộc thi có liên quan đến kiến thức tự nhiên và xã hội …
Chú ý hình thức tổ chức dạy học cho phù hợp, phát huy năng lục cho học sinh:
- Tiếp tục đẩy mạnh việc đổi mới PP dạy học theo hướng tích cực. Tạo điều kiện để HS tự tìm tòi, khám phá kiến thức mới thông qua việc tổ chức các hoạt động của GV.
- Sử dụng có hiệu quả phương pháp Bàn tay nặn bột trong môn Khoa học và Tự nhiên xã hội (tập trung 5 bước thực hiện PP BTNB để làm rõ mục tiêu kiến thức).
- Khuyến khích và động viên giáo viên soạn giảng và thực hiện giảng dạy với bảng tương tác. Vận dụng phối hợp Bảng tương tác và PP Bàn tay nặn bột như đã tập huấn và triển khai. Khuyến khích giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức tiết học (chú ý vận dụng phù hợp với đặc trưng bộ môn, tránh việc lạm dụng khi chưa cần thiết).
Sử dụng có hiệu quả phương pháp Bàn tay nặn bột trong môn Khoa học và Tự nhiên xã hội (tập trung 5 bước thực hiện PP BTNB để làm rõ mục tiêu kiến thức). Đầu năm học, các tổ chuyên môn cần chọn lựa các bài sẽ dạy theo PP.BTNB trong chương trình ở từng khối. Các bài được chọn sẽ ghi nhận vào biên bản họp tổ. Đây chính là cơ sở để các cấp quản lý dự giờ, thăm lớp nhằm chia sẻ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy. Giáo viên cần rèn cho học sinh có thói quen sử dụng Sổ tay Khoa học. Trong giờ học theo PP.BTNB, học sinh phải được bắt tay vào hành động, bắt tay làm thí nghiệm,… để tìm ra kiến thức mới. Tránh cho học sinh làm thí nghiệm để kiểm chứng lại những kiến thức mà giáo viên hay sách giáo khoa đã cung cấp. Giáo viên cần đảm bảo an toàn cho học sinh trong suốt quá trình thí nghiệm.
- Chú trọng vận dụng hình thức dạy học ngoài trời, hoạt động ngoại khóa gắn với nội dung kiến thức chương trình học, kết hợp sử dụng tài liệu “Dạy – học lịch sử địa phương, địa lý địa phương” trong các buổi học tập ngoại khóa và sử dụng lồng ghép, tích hợp trong các môn học có liên quan đến lịch sử và địa lý cũng như kiến thức về thên nhiên, môi trường sống.
- Khuyến khích giáo viên tổ chức đa dạng các hình thức tổ chức dạy học đã được tập huấn (theo tài liệu dự án phát triển giáo viên tiểu học, ...).
- Khuyến khích giáo viên có nhiều hình thức tổ chức cho cha mẹ học sinh tiếp cận với lớp học với nhà trường trong việc phối hợp giáo dục các em.
2.4. Môn Đạo đức
Ngoài việc giảng dạy chương trình môn học theo sách giáo khoa, theo mục tiêu môn học, các trường tổ chức các hoạt động giáo dục Đạo đức thông qua các sự kiện thời sự xảy ra trong nước, trên thế giới để nâng cao nhận thức cho giáo viên và học sinh về những vấn đề cấp thiết của xã hội cần thiết phải định hướng cho học sinh về mặt tư tưởng và khơi gợi trong các em tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, kêu gọi các em quan tâm đến mọi người chung quanh, quan tâm đến những sự việc cần sự chia sẻ, giúp đỡ của đồng loại,… tránh tư tưởng vô cảm, bàng quang đối với sự việc xảy ra chung quanh mình…
Thực hiện Kế hoạch số 588/KH-BGDĐT ngày 10/7/2019 về triển khai kế hoạch phòng, chống bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên năm 2019; các trường tổ chức dạy lồng ghép trong các tiết học, tăng cường thực hành các nội dung như kiểm soát cảm xúc, giải tỏa xung đột, ứng xử tích cực, văn minh,… giải quyết các tình huống sư phạm đạt hiệu quả tốt.
Tiếp tục đẩy mạnh và tăng cường việc học tập, giáo dục cho học sinh hiểu và làm theo 5 Điều Bác Hồ dạy, thư Bác Hồ gởi cho học sinh. Thực hiện Kế hoạch số 178/KH-BGDĐT ngày 16/3/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu triển khai giảng dạy các giáo trình, tài liệu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong chương trình chính khóa; sử dụng bộ tài liệu “ Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh” lồng ghép trong giảng dạy các môn học và các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt động Đội.
Tăng cường các hoạt động trải nghiệm, thực hành trong lớp học, trong trường theo các chủ điểm tháng.
Thực hiện nghiêm túc và thuộc 5 Điều Bác Hồ dạy và Nội quy trường học, lớp học Đẩy mạnh và đi vào chiều sâu giáo dục tích hợp, lồng ghép trong các bài giảng, hoạt động giáo dục, chuyên đề để bồi dưỡng về mặt nhận thức và kĩ năng khi tương tác, ứng phó với mạng xã hội và truyền thông để tránh học sinh có suy nghĩ và hành vi tiêu cực, bị tổn thương hoặc làm tổn thương người khác, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhận thức và việc hình thành nhân cách, đạo đức cho học sinh tiểu học
Chú trọng giáo dục về phẩm chất và hành vi theo chuẩn mực đạo đức xã hội và quy tắc ứng xử văn minh, thân thiện và nghĩa tình theo chủ trương của thành phố.
2.5. Môn Tin học
Tiếp tục thực hiện Công văn số 3676/BGDĐTH-GDTrH ngày 27/7/2016 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai đào tạo chương trình tin học quốc tế cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; các trường, lớp dạy 2 buổi/ngày hoặc nhiều hơn 5 buổi/tuần, có đầy đủ điều kiện về giáo viên và cơ sở vật chất, được sự đồng ý của cha mẹ học sinh có thể tổ chức dạy tin học, khuyến khích các trường tổ chức dạy từ lớp 1.
Các trường tiểu học bảo đảm việc thực hiện chương trình và sử dụng tài liệu giảng dạy tin học theo kịp sự phát triển của Công nghệ thông tin, không lạc hậu, hướng đến mục tiêu đạt chuẩn quốc tế.
Cán bộ quản lý có kế hoạch kiểm tra, giám sát chất lượng giảng dạy, chấm dứt tình trạng giáo viên bỏ qua các nội dung đã được thống nhất, tự soạn chương trình riêng, không tuân thủ chương trình chung của toàn quận huyện, tăng cường công tác kiểm tra thẩm định ma trận đề kiểm tra để nâng cao chất lượng đề kiểm tra định kỳ.
Hiệu trưởng các trường Tiểu học chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch nâng cấp hệ thống phòng máy tính, từng bước thay thế các hệ điều hành, chương trình, phần mềm đã lỗi thời không còn phù hợp; tùy theo điều kiện thực tế, các đơn vị có thể tổ chức sân chơi tài năng tin học cho học sinh, khuyến khích sử dụng bài thi quốc tế IC3 Spark để đánh giá kỹ năng tin học cho học sinh trên tinh thần tự nguyện không bắt buộc.
2.6. Môn Mĩ thuật
Các trường và giáo viên nghiên cứu chương trình môn Nghệ thuật (phần Mỹ thuật Tiểu học) và các văn bản chỉ đạo, chuẩn bị tốt nhất cho việc thử nghiệm và áp dụng chương trình, sách giáo khoa môn Nghệ thuật (Mỹ thuật) lớp 1.
Trên cơ sở chương trình Mĩ thuật hiện hành (Ban hành kèm theo Quyết định 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ Giáo dục và Đào tạo), giáo viên chủ động thiết kế nội dung học tập bằng cách sắp xếp lại từ các bài học riêng lẻ thành từng bài học theo chủ đề, theo hướng dẫn tại “Tài liệu dạy học Mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu học” phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo yêu cầu đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học đạt hiệu quả cao nhất, góp phần tích cực phát triển năng lực và phẩm chất học sinh.
Giáo viên chú trọng việc tổ chức các hoạt động dạy học Mĩ thuật đa dạng, hướng đến việc tạo hứng thú học tập cho học sinh thông qua các hình thức tổ chức hoạt động dạy học, không sử dụng giờ học Mĩ thuật của học sinh để giảng dạy các môn khác. Sử dụng các sản phẩm Mĩ thuật của học sinh để trang trí lớp học, hành lang trường học hoặc làm đồ dùng dạy học cho các môn học khác nếu có chất lượng và nội dung phù hợp.
Hiệu trưởng các trường chịu trách nhiệm về việc thực hiện đúng chương trình được quy định, sử dụng tài liệu học tập hợp lý, tuân thủ các quy định, có kế hoạch kiểm tra, giám sát chất lượng giảng dạy; phát huy điều kiện cơ sở vật chất và hoàn cảnh của học sinh để tổ chức hoạt động.
2.7. Môn Thủ công – Kĩ thuật
Thực hiện theo văn bản Hướng dẫn một số nội dung dạy học môn Thủ công lớp 1, 2, 3 số 3991/HD-GDĐT-TH ngày 14/12/2015 và Công văn triển khai thực hiện Chuyên đề Môn Kĩ thuật lớp 4, 5 số 1140/HD-GDĐT-TH ngày 10/4/2017 của Sở Giáo dục và Đào tạo (tham khảo thêm văn bản số 7975/BGDĐT-GDTH của Bộ GDĐT ngày 10/9/2009 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Hướng dẫn dạy học môn Thủ công, Kĩ thuật Tiểu học) để thực hiện việc giảng dạy có hiệu quả môn Thủ Công lớp 1, 2, 3 và môn Kĩ thuật lớp 4,5.
2.8. Môn Hát nhạc
Vận dụng các kỹ thuật dạy học hiện đại đổi mới phương pháp dạy học môn hát nhạc. Tổ chức dạy học nghiêm túc, đúng chương trình, không sử dụng giờ học Hát nhạc của học sinh để giảng dạy các môn khác, khuyến khích giáo viên sử dụng nhạc cụ và tổ chức cho học sinh sử dụng nhạc cụ đơn giản trong giờ dạy. Tiếp tục thực hiện hoạt động đưa âm nhạc dân tộc vào trường Tiểu học dưới nhiều hình thức đa dạng, tạo thị hiếu ban đầu về âm nhạc dân tộc cho học sinh, phát huy năng khiếu của học sinh, khai thác sử dụng tốt các bài hát thiếu nhi trong chương trình âm nhạc tiểu học vào các hoạt động sinh hoạt dưới cờ, hoạt động ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp, khuyến khích các trường tổ chức các hoạt động biểu diễn, liên hoan, giao lưu âm nhạc.
2.9. Môn Thể dục
Linh động thực hiện hoạt động thể dục giữa giờ theo hướng dẫn tại Công văn số 4775/BGDĐT-HSSV ngày 16/9/2015 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai, tổ chức thực hiện bài tập thể dục buổi sáng, thể dục giữa giờ và võ cổ truyền trong các trường phổ thông tùy theo điều kiện cụ thể; thực hiện nghiêm túc chương trình giáo dục thể chất cấp tiểu học, nâng cao năng lực quản lý lớp học của giáo viên; tiếp tục tổ chức các trò chơi dân gian, rèn luyện thân thể trong các dịp lễ hội; có kế hoạch đẩy mạnh công tác phổ cập bơi lội cho học sinh tiểu học, bảo đảm học sinh tiểu học hoàn thành chương trình phổ cập bơi.
2.10. Môn Tiếng Anh
Có hướng dẫn riêng
2.11. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Hoạt động GDNGLL là những hoạt động giáo dục được tổ chức theo các chủ đề giáo dục từng tháng với thời lượng 4 tiết/tháng (Chương trình giáo dục cấp tiểu học, Ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo). Với quan niệm này thì hoạt động GDNGLL, Hoạt động tự chọn và Hoạt động tập thể (sinh hoạt toàn trường dưới cờ, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đội TNTP HCM, sinh hoạt Sao Nhi đồng) là những hoạt động giáo dục độc lập với nhau trong nhà trường. Riêng Hoạt động trải nghiệm, các đơn vị chủ động tổ chức dạy thử nghiệm để làm quen (nhất là lớp 1) và rút kinh nghiệm chuẩn bị cho việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông từ năm học 2020-2021.
Hoạt động GDNGLL được tiến hành thông qua việc dạy học các môn học bắt buộc và tự chọn trong chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành bao gồm hoạt động ngoại khoá, hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hoá; hoạt động bảo vệ môi trường; lao động công ích và các hoạt động xã hội khác. Các đơn vị cần căn cứ vào điều kiện thực tế của trường để tổ chức các hoạt động phù hợp, lưu ý đặc biệt về sự an toàn của học sinh khi tham gia.
3. MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁC
3.1. Cụm chuyên môn
3.1.1. Cụm chuyên môn cấp thành phố từ năm học 2019-2020 đến năm học 2020-2021
|
TT
|
CỤM CHUYÊN MÔN
|
CỤM TRƯỞNG
|
CỤM PHÓ
|
|
1
|
Cụm 1: Quận 1, 4, 7, 8, Huyện Nhà Bè, Cần Giờ
|
Huyện Cần Giờ
|
Quận 8
|
|
2
|
Cụm 2: Quận 5, 6, 10, 11, Bình Tân, Huyện Bình Chanh
|
Huyện Bình Chánh
|
Quận 11
|
|
3
|
Cụm 3 ( Quận 2, 3, 9, Bình Thạnh, Gò Vấp, Thủ Đức)
|
Quận Thủ đức
|
Quận 2
|
|
4
|
Cụm 4 ( Quận 12, Phú Nhuận, Tân Bình, Tân Phú, Huyện Hóc Môn, Củ Chi)
|
Quận 12
|
Quận Phú Nhuận
|
3.1.2. Cụm chuyên môn cấp quận năm học 2019-2020
|
STT
|
TRƯỜNG
|
CỤM
|
QUẢN LÝ CỤM
|
|
1
|
Phạm Văn Chiêu
|
1
|
Cụm trưởng: Quới Xuân
|
|
2
|
Quới Xuân
|
Cụm phó: Kim Đồng
|
|
3
|
Hà Huy Giáp
|
Thư kí: Phạm Văn Chiêu
|
|
4
|
Nguyễn Văn Thệ
|
|
|
|
5
|
Kim Đồng
|
|
|
|
6
|
Võ Thị Thừa
|
|
|
|
7
|
Quang Trung
|
2
|
Cụm trưởng: Nguyễn Thái Bình
Cụm phó: Nguyễn Trãi
Thư kí: Võ Văn Tần
|
|
8
|
Võ Văn Tần
|
|
9
|
Lê Văn Thọ
|
|
10
|
Nguyễn Trãi
|
|
|
|
11
|
Nguyễn Thái Bình
|
|
|
|
12
|
Võ Thị Sáu
|
|
|
|
13
|
Nguyễn Du
|
3
|
Cụm trưởng: Trần Quang Cơ
Cụm phó: Lý Tự Trọng
Thư kí: Nguyễn Khuyến
|
|
14
|
Nguyễn Khuyến
|
|
15
|
Lý Tự Trọng
|
|
16
|
Trần Quang Cơ
|
|
17
|
Hồ Văn Thanh
|
|
18
|
Thần Đồng
|
|
19
|
Chuyên biệt Ánh Dương
|
|
20
|
Nguyễn Thị Minh Khai
|
4
|
|
|
|
21
|
Thuận Kiều
|
Cụm trưởng: Trương Định
|
|
22
|
Nguyễn Thị Định
|
Cụm phó: Thuận Kiều
|
|
23
|
Trương Định
|
Thư kí: Trần Văn Ơn
|
|
24
|
Trần Văn Ơn
|
|
|
|
25
|
Tuệ Đức
|
|
|
3.2. Chuyên đề của các cụm chuyên môn
3.2.1. Cấp thành phố
Cụm 1: Chuyên đề “Nâng cao chất lượng ra đề kiểm tra định kỳ”. Thời gian: 11/2019.
Cụm 2: Chuyên đề “Dạy học tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh”. Thời gian: tháng 3/2020.
Cụm 3: Chuyên đề “Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Lịch sử, Địa lý địa phương”. Thời gian: tháng 01/2020.
Cụm 4: Chuyên đề tiếng Anh “Nâng cao chất lượng soạn giảng giáo án trước khi lên lớp”. Thời gian: tháng 10/2019.
3.2.2. Cấp quận
Căn cứ vào các chuyên đề đã được Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo tập huấn, triển khai từ năm học 2018-2019 đến nay, các Cụm chuyên môn chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức chuyên đề của Cụm năm học 2019-2020 (kế hoạch gửi về Phòng Giáo dục và Đào tạo).
3.3. Sinh hoạt Tổ, Khối chuyên môn
Chú trọng đổi mới nội dung và hình thức SHCM thông qua hoạt động dự giờ, nghiên cứu bài học, góp ý xây dựng giúp giáo viên nâng cao năng lực giảng dạy, không nhằm mục đích đánh giá xếp loại giáo viên (trừ việc đánh giá giáo viên theo CNNGV). Động viên giáo viên tham gia SHCM qua trang mạng thông tin “Trường học kết nối”.
Sắp xếp thời khóa biểu giảng dạy trong tuần đối với các lớp học 2 buổi/ngày để mỗi tổ khối có được một buổi sinh hoạt chuyên môn. Đẩy mạnh hoạt động của Hội đồng bộ môn, cụm chuyên môn, từng trường trong việc trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
Đưa SHCM trở thành hoạt động thường xuyên, có chất lượng nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ quản lí trong chỉ đạo chuyên môn; nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm cho giáo viên trong hoạt động dạy học. Kịp thời tháo gỡ những khó khăn về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới các hoạt động đánh giá học sinh,... cho giáo viên. Tạo cơ hội để mỗi cán bộ, giáo viên được phát huy khả năng sáng tạo, đóng góp sáng kiến kinh nghiệm nâng cao chất lượng giáo dục.
Ngoài hình thức tổ chức chuyên đề, thao giảng theo kế hoạch năm học, khuyến khích các hình thức giao lưu, học tập, chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu những sáng kiến nâng cao chất lượng dạy và học … giữa các trường trong cùng cụm, giữa các cụm hoặc giữa các trường trong quận. Nội dung chuyên đề, thao giảng cần hướng đến những nội dung thực tế, cần thiết, giúp nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên, tránh chạy theo hình thức (tuyệt đối không dạy trước, dạy nhiều lần trước khi tổ chức thao giảng, chuyên đề).
3.4. Hoạt động giúp đỡ giáo viên mới
Hiệu trưởng các trường tiểu học lên kế hoạch, có danh sách cụ thể giáo viên hướng dẫn và giáo viên mới để phân công giáo viên giỏi, nòng cốt, có kinh nghiệm giúp đỡ giáo viên mới được tuyển dụng. Nếu trường tiểu học không có giáo viên nòng cốt, các đơn vị báo cáo Phòng Giáo dục và Đào tạo để phân công giáo viên lâu năm, có kinh nghiệm trong Hội đồng bộ môn giúp đỡ giáo viên mới được tuyển dụng . Hoạt động giúp đỡ giáo viên mới cần có kế hoạch, biên bản làm việc giữa lãnh đạo chuyên môn nhà trường, giáo viên hướng dẫn và các giáo viên mới được tuyển dụng.
3.5. Dự giờ, thăm lớp
Việc dự giờ, thăm lớp được thực hiện với tất cả giáo viên trong nhà trường. Việc dự giờ, thăm lớp nhằm mục đích giúp đỡ, trao đổi, để nâng cao chất lượng giảng dạy cho giáo viên, không nhằm mục đích đánh giá, xếp loại tiết dạy (ngoại trừ trường hợp thực hiện đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên).
Các trường báo cáo cần thường xuyên báo cáo việc thực hiện chuyên môn của từng giáo viên trong nhà trường cho Phòng Giáo dục và Đào tạo để bộ phận chuyên môn theo dõi hoặc có biện pháp hỗ trợ.
3.6. Dạy học và đánh giá học sinh tại các trường chuyên biệt
Các trường chuyên biệt khi thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 22, cán bộ quản lý nhà trường cần giúp giáo viên nắm bắt được và hiểu rõ việc đánh giá là vì sự tiến bộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích tính tích cực và vượt khó trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy tất cả khả năng; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan, không so sánh học sinh này với học sinh khác, không tạo áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh. Đồng thời nhận thức được việc đánh giá toàn diện thông qua mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh. Thông qua việc liên hệ với cha mẹ học sinh, nhà trường và giáo viên cung cấp cho cha mẹ học sinh những hiểu biết cơ bản, cần thiết để cha mẹ học sinh có thể tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện, hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình; hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục học sinh.
Trường Chuyên biệt Ánh Dương tiếp tục xây dựng lộ trình chuyển đổi thành trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập đồng thời xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp đối tượng học sinh trên cơ sở Chương trình giáo dục chuyên biệt dành cho học sinh khiếm thính, khiếm thị, khuyết tật trí tuệ cấp tiểu học ban hành theo Quyết định số 5715/QĐ-BGDĐT ngày 08/12/2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
3.7. Dạy học các nội dung về Bác Hồ, Văn hóa giao thông
Thực hiện Kế hoạch số 178/KH-BGDĐT ngày 16/3/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu triển khai giảng dạy các giáo trình, tài liệu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong chương trình chính khóa; sử dụng bộ tài liệu “Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh” lồng ghép trong giảng dạy các môn học và các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt động Đội.
Tiếp tục sử dụng tài liệu giáo dục an toàn giao thông dành cho học sinh tiểu học để thực hiện việc giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trong trường tiểu học.
Các nội dung trên được vận dụng lồng ghép trong các môn học, giờ sinh hoạt chủ nhiệm và các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (4 tiết/tháng).
3.8. Dạy học lồng ghép nội dung quốc phòng và an ninh
Nội dung dạy học giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường tiểu học được thực hiện lồng ghép thông qua nội dung các bài trong các môn học Tiếng Việt, Tự nhiên và Xã hội, Đạo đức, Lịch sử và Địa lý tập trung vào một số chủ đề chính sau: tinh thần yêu nước, truyền thống lịch sử của dân tộc Việt Nam trong dựng nước và giữ nước; truyền thống lịch sử của quân đội và công an; một số kỹ năng sống phù hợp với sự phát triển của xã hội; giáo dục tình yêu quê hương, yêu hòa bình và yêu Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa. Các bài học cụ thể có thể vận dụng việc dạy học lồng ghép này được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư số 01/2017/TT-BGDĐT ngày 13 tháng 01 năm 2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về “Hướng dẫn giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường tiểu học, trung học cơ sở”.
Trên cơ sở mục tiêu và nội dung bài học, giáo viên cần lồng ghép nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh một cách truyền cảm, ngắn gọn, dễ nhớ, dễ hiểu, tự nhiên, hợp lý, phù hợp với đặc điểm và trình độ của học sinh; tránh tản mạn, ảnh hưởng đến nội dung bài học; trong từng bài giảng, chú trọng kết hợp các hình ảnh minh họa; tổ chức cho học sinh tham quan bảo tàng, nhà truyền thống, các đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, nghĩa trang liệt sĩ, khu di tích lịch sử cách mạng, nghe nhân chứng lịch sử kể chuyện và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, chơi các trò chơi dân gian.
3.9. Dạy học theo mô hình trường học mới
Tiếp tục triển khai mô hình trường học mới theo Công văn số 4068/BGDĐT-GDTrH ngày 18/8/2016 của Bộ GD&ĐT, căn cứ nhu cầu, điều kiện của địa phương, các đơn vị rà soát lại các điều kiện bảo đảm; vận dụng một số thành tố của mô hình để bổ sung vào đổi mới phương pháp giáo dục.
3.10. Dạy học lồng ghép nội dung giáo dục môi trường
Thực hiện Chỉ thị số 19-CT/TU ngày 19/10/2018 của Ban Thường vụ Thành ủy về thực hiện cuộc vận động “Người dân Thành phố Hồ Chí Minh không xả rác ra đường và kênh rạch vì Thành phố sạch và giảm ngập nước”, các trường học đưa nội dung tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào trong các bài giảng, sinh hoạt chuyên đề, ngoại khóa.
Lồng ghép giáo dục về bảo vệ môi trường trong các bài học và các hoạt động thực tiễn để dần tạo thói quen và có ý thức cho học sinh. Trong mỗi đầu giờ học, trước và sau giờ ra chơi, trước và sau giờ ăn, các giờ sinh hoạt tập thể,... hướng dẫn và nhắc nhở học sinh về việc nhặt rác, bỏ rác đúng nơi quy định, thu gom và phân loại rác thải rắn tại nguồn; hạn chế sử dụng sản phẩm bằng nhựa, đồ dùng một lần; đảm bảo vệ sinh và an toàn trong trường học.
3.11. Hướng dẫn tạm thời về việc sử dụng hồ sơ sổ sách điện tử
Trong khi chờ ý kiến chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn các đơn vị sử dụng hồ sơ sổ sách điện tử như sau:
Giáo viên có thể chuẩn bị giáo án, ghi chép nội dung sinh hoạt, hoạt động, thực hiện các hồ sơ sổ sách khác và lưu trữ trong máy tính, không phải in ra giấy;
Đối với việc soạn và kiểm tra giáo án với mỗi tiết dạy, giáo viên cần chuẩn bị một tệp tin (file) riêng biệt, không sử dụng một file giáo án tổng hợp cho cả 35 tuần trong một năm học;
Giáo án được lưu trữ và sử dụng tối đa 3 (ba năm) kể từ khi sử dụng lần đầu, sau mỗi tiết dạy cần rút kinh nghiệm, điều chỉnh, bổ sung ở cuối bài soạn; thời gian rút kinh nghiệm, điều chỉnh, bổ sung phải ghi rõ thời gian, ngày tháng bổ sung;
Việc kiểm tra giáo án soạn giảng/ hồ sơ sổ sách được thực hiện trên máy tính của giáo viên sẽ được cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn kiểm tra thông qua hộp thư điện tử với các yêu cầu như sau:
- Cán bộ quản lý quy định thời gian nhận giáo án/ hồ sơ sổ sách định kỳ;
- Hộp thư dùng để nhận, duyệt giáo án/ hồ sơ sổ sách là hộp thư công vụ của nhà trường (không dùng hộp thư gmail, yahoo hoặc các dịch vụ thư miễn phí) nhằm mục đích bảo đảm tính phân quyền, kế thừa, mốc thời gian nhận và lưu trữ lâu dài; Hiệu trưởng có trách nhiệm ban hành Quyết định phân công, phân quyền các thành viên nhà trường sử dụng hộp thư công vụ của trường;
- Khi tiến hành kiểm tra, đánh giá công tác soạn giảng/ hồ sơ sổ sách của giáo viên, cần sử dụng thông tin về thời gian gửi/nhận và các tệp tin tại hộp thư điện tử công vụ làm dữ liệu gốc để so sánh, đánh giá.
Trên đây là Hướng dẫn chuyên môn cấp tiểu học năm học 2019-2020 của Phòng Giáo dục và Đào tạo. Đề nghị Hiệu trưởng các trường tiểu học triển khai trong hội đồng nhà trường và phổ biến đến tất cả giáo viên các nội dung đúng theo hướng dẫn./.
Nơi nhận: KT.TRƯỞNG PHÒNG
- BLĐ, Tổ PT; PHÓ TRƯỞNG PHÒNG
- Như trên;
- Trường CB AD, BDGD;
- Lưu: VT, TH.
(đã kí)
Nguyễn Thị Minh Thảo